أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
359
قانون ( فارسى )
پيامدهاى كذايى اهميت ندهى . در هر حال بهتر آن است تا امكان داشته باشد صبر كنى كه جاهاى گوشتين كمرگ و پى برسند و پخته شوند ، آنگاه كار نشترزنى را انجام دهى . اين را نيز بدان ! كه در خراج بلند بيرون زده و صنوبرى شكل و نك تيز - چه قبل و چه بعد از رسيدن ورم - كم اتفاق افتد كه به دريدن نيازمند باشد . رسانيدن ورم خراج اگر خواستى كه وسيلهء معالجه ، خراج پديدار را به رسايى و پختگى وادارى ، بايد دستورات زير را مراعات كنى : 1 - حرارت دارويى كه به كار مىبرى تقريبا با حرارت بدن بيمار هماهنگ باشد . 2 - دارو بايد تا اندازهاى چسبندگى و پوشندگى داشته باشد ؛ مثلا در اوّل مرحلهء سر برآوردن خراج ، آب ولرم بر آن بپاش ! 3 - آرد گندم يا آرد جو بر خراج بگذار ! اگر گندم را در دهان خرد كنى و بجوى و بر خراج بگذارى از آرد گندم و آرد جو بهتر است . 4 - نان همراه آب و روغن زيتون براى بر خراج گذاشتن خوب است . 5 - موم و زعفران و خاكهء كندر خوب است . 6 - زفت با روغن گل و پيه خوك خوب است . 7 - خطمى و بزر كتان را باهم بر خراج بگذارى خوب است . 8 - انجير خشك چاق و چله و شيرين را بكوبى و تنها بر خراج بگذارى خوب است . 9 - يا انجير خشك چاق و شيرين را با آرد جو درهم كوبى و بر خراج بگذارى خوب است . 10 - آرد جو به تنهايى در رسانيدن خراج تأثيربخش است ؛ اما اگر آرد جو با حسل و مرزهء كوهى باشد بهتر است . 11 - آرد جو در آبى بسرشد كه كمى نمك در آن ريخته شده و بسيار شور نشده باشد . سپس آن را بر خراج بگذار . اگر كمى پيه بر آن اضافه شود يا روغن در آن وارد باشد بهتر است . كه از اين تأثيربخشتر تخم ترتيزك درهم سرشته با سقز درخت بنه است . داروهايى براى رسانيدن خراج هستند كه مىتوانى از آنها داروى تركيبى بسازى . اين داروها عبارتند از : مويز ، ميعه ، بارزد ، مرّ ، لادن ، صمغ درخت صنوبر ، روغن حيوانى ، مصطكى ، سنگل ميشى ، بيخ سيماهنگ و بيخ خون سياوشان . مرهم جالينوس با روغن كرچك ، بدون وارد كردن موم در آن . و بويژه اگر مرهم جالينوس در روغن زيتون حل شود بسيار خوب است . مرهم ذولوس و مرهم باسليقون نيز خوبند . سنگ مارغش ( پيريت سفيد ) را با اندران درهم سرشند و بر خراج بگذارند و برندارند تا خود به خود مىافتد ، بسيار خوب است .